Apartmanda kedi beslemek: Yargıtay kararları ve yönetim planı rehberi

Yönetim Planındaki O Madde: Kediniz Apartmanda Kalabilir mi?

Bize destek ekibimize ulaşan bir vakada, bir site yöneticisi şöyle demişti: "Apartmanın yarısı kedileri çok seviyor, diğer yarısı ise ortak alanlarda tüy istemiyor. Kedi besleyen malike nasıl bir yol izlemeliyiz?" İşte bu soru, apartman yaşamının en tatlı ama bir o kadar da çetrefilli konularından birine dokunuyor: apartmanda kedi beslemek yargıtay kararları ne diyor?

Hemen söyleyeyim, bildiğiniz gibi "evet" ya da "hayır" değil cevap bu sorunun. Her şey ufak bir ayrıntıya bağlı: yönetim planı. Geçenlerde bir başka yönetici aradı. Dedi ki: "Bizim yönetim planında evcil hayvan yasağı var ama 3 senedir aynı kedi burada yaşıyor. Şimdi yeni bir malik bunu şikayet etti." İşte bu durum tam da Yargıtay'ın kararlarına baktığımızda gördüğümüz klasik bir çatışma aslında. Peki hukuk ne diyor? Gelin bu kıvrımlı yola birlikte bakalım.

Bu noktada somut bir örnek vermek gerekirse, İstanbul'da bir apartmanda yaşanan bir olay var. Yaklaşık 30 daireli bir apartmanda 3 yıldır kedi besleniyordu. Kimse ses çıkarmıyordu. Ta ki üst katın yeni sahibi eve taşınıncaya kadar. Yeni malik, apartmanın girişinde kedinin bıraktığı tüyleri görünce rahatsız oldu. Hemen yönetime şikayette bulundu. Yönetim planında "ortak alanlarda evcil hayvan bulundurulamaz" ibaresi vardı ancak "bağımsız bölümlerde" ibaresi net değildi. Bu tam bir gri alan yarattı. Yönetici hem kediyi seven diğer malikleri hem de yeni maliki memnun edecek bir çözüm ararken, arabuluculuk sürecine başvuruldu. Sonuçta kedi sahibi, kedisini ortak alanlara çıkarmamayı kabul etti. Ayrıca balkon ve kapı önünde ekstra temizlik yapmayı taahhüt etti. İşin ilginç tarafı, bu çözüm bir yıl sonra yeni bir şikayetle bozuldu.

Yöneticilerin En Çok Sorduğu Soru: Yargıtay Ne Dedi?

Platformumuzu kullanan yöneticilerden en sık duyduğum soru şu: "Apartmanda kedi beslemeyi yasaklayan bir yönetim planı var. Peki Yargıtay kararları ne durumda?" Aslında bu sorunun cevabı iki ayaklı. İlk ayak: eğer yönetim planınızda açıkça "bağımsız bölümlerde ve ortak alanlarda kedi, köpek gibi evcil hayvan beslenemez" yazıyorsa işler netleşiyor. Peki bu yasak ne kadar geçerli?

Bu arada, şunu da söyleyeyim: birçok apartmanda yönetim planı oturma izni alındığında yazılıyor ve yıllar boyu güncellenmiyor. Sonra "kedi yasağı var" deniyor ama çoğu malik bundan habersiz. Neyse, konuya dönelim. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yönetim planında "hayvan beslenemez" ibaresi bulunan bir apartmanda, bağımsız bölümlerde kedi ve köpek beslenemeyeceğine hükmetti. Yani karar çok açık: yasak varsa, yasak geçerli. Bu karar, birçok yöneticiye "bizim apartmanımızda bu kuralı uygulayabilir miyiz?" sorusunun yanıtını verdi. Cevap: Uygulayabilirsiniz, ama doğru prosedürü izlemeniz şartıyla.

Yasağın Sınırı: Her Şey Yönetim Planında Saklı

Peki, yönetim planınızda böyle bir madde yoksa ne olur? İşte tam burada işler değişiyor. Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18, kat maliklerini yönetim planı hükümlerine uymakla yükümlü kılar. Ama yönetim planınız hayvan beslemeyi yasaklamamışsa, evcil hayvan sahipleri bazı koşulları yerine getirdiği takdirde kedi veya köpek besleyebilir. Peki bu koşullar nelerdir?

Bir başka somut örnek: Ankara'da bir apartmanda yönetim planında herhangi bir hayvan yasağı yoktu. Bir malik apartman dairesinde iki kedi besliyordu. Kediler sessiz ve temizdi, ortak alanlara çıkmıyordu. Ancak bir komşu, kedilerin balkondan çıkardığı kum tozundan rahatsız olduğunu söyleyerek şikayet etti. Yönetici, önce kedi sahibine yazılı uyarı gönderdi. Kedi sahibi balkona file çekti, kum kabını kapalı bir kutuya koydu. Şikayetçi malik yine de memnun olmadı ve dava açtı. Mahkeme, yönetim planında yasak olmadığı için kedi sahibinin lehine karar verdi. Ama "rahatsızlık oluşturmayacak önlemlerin sürekli alınması" şartını getirdi. Bu, kedisi olanlar için bir uyarı niteliği taşıyor: sadece yasağın olmaması yetmez, komşu rahatsızlığını da sürekli olarak yönetmek zorundasınız.

Yargıtay'dan Bir Diğer Emsal: Sadece Yasak Yetmez, İhlal de Kanıtlanmalı

Bize ulaşan bir diğer vakada, bir yönetici şu sorunu yaşamıştı: Apartmanda bir malik kedi besliyor. Ama kedi geceleri çok miyavlıyor ve komşular şikayetçi. Yönetim planında hayvan besleme yasağı yoktu. Yönetici ne yapacağını bilemeyip bize danıştı. İşte bu noktada Yargıtay 18. Hukuk Dairesi'nin bir kararı akla geliyor. Mahkeme, köpek havlaması şikayetiyle açılan bir davada, yönetim planındaki yasağa aykırı durumların tahliye nedeni olabileceğine karar verdi. Yani yasak olmasa bile, somut bir rahatsızlık (gürültü, koku gibi) varsa, diğer malikler dava açabilir.

Peki bu ne anlama geliyor? Kedi besleyen malik, sadece kurala uymakla kalmayacak. Aynı zamanda çıkardığı ses, koku ve ortak alan kullanımı açısından da komşularını rahatsız etmeyecek şekilde önlem almak zorunda. Kedinizin miyavlaması, apartman boşluğunda yankılanıyorsa ve bu sürekli hale geliyorsa, işte o zaman kriz kaçınılmaz oluyor. Yargıtay burada "keyfi bir yasak" yerine, "fiili rahatsızlığın varlığı"na vurgu yapıyor. Yani kediniz var diye değil, kediniz rahatsızlık veriyor diye dava açılabileceği kanıtlanmış oluyor.

Örneğin, İzmir'de bir apartmanda bir malik, kedisini gece boyunca balkonda serbest bırakıyordu. Kedi, bitişik balkondaki diğer kedilerle kavga ediyor, miyavlama sesleri tüm apartmanı rahatsız ediyordu. Komşular bir hafta boyunca şikayet dilekçeleri yazdı. Yönetici, kedi sahibine uyarı yaptı ama çözüm olmayınca, toplanan imzalarla arabulucuya başvuruldu. Arabuluculuk sürecinde kedi sahibi, kedisini gece içeri almayı kabul etti. Ancak bu süreçte yönetici, Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 33'e göre, ortak alanların kullanımından kaynaklanan rahatsızlıkların giderilmesi için kat malikleri kurulunu toplamak zorunda kaldı. Bu, bir kedi sorununun nasıl hukuki bir sürece dönüşebileceğinin çarpıcı bir örneği.

Uygulamada En Çok Tökezlenen Nokta: "Ama 3 Yıldır Burada" Savunması

Yöneticilerden gelen sorularda en çok gördüğüm durum şu: "Apartmanımızda 1. kat maliki 5 yıldır kedisini besliyor. Herkes biliyor, hiç sorun olmadı. Ama yeni taşınan bir malik, yönetim planındaki yasağı ileri sürerek kedinin çıkarılmasını istiyor." Bu durumda ne oluyor? Yargıtay kararları, yasağa aykırı hareket eden maliklerin "ben 5 yıldır böyle bir sorun yaşamadım" savunmasını pek dikkate almıyor. Çünkü yasağın var olması, o maddenin hala yürürlükte olduğu anlamına geliyor. Yani bir malik, yıllarca sessiz kalmış olsa bile, sonradan bu hakkını kullanabilir.

Bu konuda bir yönetici canlı bir örnek paylaştı: Apartmana yeni taşınan bir aile, yönetim planında kedi yasağı olduğunu okuyunca, 3 dairede bulunan kedilerin çıkarılması için yazılı başvuru yaptı. Yönetici, "Ama bunca yıl kimse şikayet etmedi" dediğinde, yeni malik "O zaman yönetim planını değiştirin, ben yasaya uygun yaşamak istiyorum" cevabını vermiş. İşte tam bu noktada yöneticinin elinde ne yapacağına dair net bir yol haritası olmalı. Ya kat malikleri kurulunu toplayıp yönetim planını değiştirecek. Ki bu da Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 28 gereği tüm maliklerin 4/5 çoğunluğunu gerektiriyor. Ya da mevcut kuralları uygulayacak. Kolay bir karar değil.

Bir başka Bursa'dan gelen vakada ise yönetici, sorunu çözmek için kat malikleri kurulunda yönetim planının değiştirilmesini teklif etti. Ancak 4/5 çoğunluğu sağlayamadı. Bunun üzerine arabulucu devreye girdi. Arabuluculuk sürecinde, kedi sahipleri bir araya gelerek, ortak alanların temizliği için ekstra bir aidat ödemeyi teklif ettiler. Yeni malik bu teklifi kabul etmedi ve dava açtı. Mahkeme, yönetim planındaki yasağın açık olması nedeniyle kedilerin çıkarılmasına karar verdi. Bu, yıllardır süren bir uygulamanın bile hukuki olarak savunulamaz olduğunu gösteriyor.

Büyük Resim: Apartman Kültürü ve Hukukun Kesiştiği Nokta

Diyelim ki yönetim planınızda yasak yok, kediniz sessiz, temiz ve ortak alanda asla görünmüyor. O zaman sorun bitti mi? Görünüşe göre evet. Ama hemen arkanıza yaslanmayın. Bir gün bir komşunuz alerjisi olduğu için veya sadece kedilerden hoşlanmadığı için şikayet edebilir. İşte o zaman işler yine mahkemeye taşınabilir. Yargıtay'ın artık yerleşik hale gelen görüşü şu: "Yönetim planı yasaklamıyorsa, kedi beslenebilir; ancak diğer maliklerin yaşam hakkı da korunmalıdır." Yani bir denge kurmalısınız. Mesela kedinizin kapıyı tırmalaması, koridorda tüy bırakması veya balkondan diğer balkonlara atlaması gibi durumlarda, komşular rahatsız olursa, bu bir sorun haline dönüşebilir.

Bence, bu dengeyi kurmak için platformumuzu kullanan bir yönetici şöyle bir yol izlemişti: Önce tüm maliklere bir anket yollamış, "evcil hayvan yasağı kaldırılsın mı?" diye sormuş. Sonuç %60 evet çıkmış. Ama yasağı kaldırmak için Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 28'deki 4/5 çoğunluk gerektiği için yeterli oy alamamış. Bunun üzerine yönetici, arabulucu ile bir protokol hazırlamış: Kedi sahipleri, ortak alanda kullanılmak üzere haftalık temizlik için ekstra aidat ödemeyi kabul etmiş. Sorun bir süreliğine çözülmüş. Ama standart bir çözüm yok. Her apartmanın kendi kültürü ve kural seti var.

Bu noktada dikkat çekici bir başka örnek: Antalya'da bir yönetici, apartmanda kedi besleyenlerin sayısının fazla olduğunu fark etti. Yönetim planında yasak yoktu. Ama bazı malikler ortak alanda kedi tüyü ve kum kalıntılarından şikayetçiydi. Yönetici, bir çözüm olarak "kedi sahipleri derneği" kurdu. Bu dernek, tüm kedi sahiplerinin bir araya gelip kurallar belirlemesini sağladı. Her kedi sahibi, ayda bir kez ortak alanların temizliğine yardım etmeyi kabul etti. Bu, hukuki bir zorunluluk değildi. Ama toplumsal bir uzlaşı sağladı. Yönetici, bu anlaşmanın yazılı hale getirilmesi için bir protokol imzalatıldı. Bu tür yaratıcı çözümler, hukukun yanında apartman kültürünün de ne kadar önemli olduğunu gösteriyor.

Sık Sorulan Sorular

Yönetim planında hiçbir ibare yoksa, apartmanda kedi beslemek serbest midir?

Evet, kedi beslemek tamamen yasak değildir. Ancak kedi sahibi, hayvanının gürültü, koku veya ortak alanlara zarar vermesini engellemekle yükümlüdür. Bu sorumluluklar yerine getirilmezse, diğer malikler mahkemeye başvurabilir. Ayrıca Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18, tüm maliklerin birbirlerini rahatsız etmeyecek şekilde yaşamalarını zorunlu kılar.

Yargıtay kararları, yönetim planındaki "hayvan beslenemez" maddesini kesin olarak uygulanabilir görüyor mu?

Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu, yönetim planındaki bu tür maddelerin bağlayıcı olduğunu belirtti. Ayrıca maliklerin kedilerini ya da köpeklerini binadan uzaklaştırması gerektiğini ifade etti. Aksi halde tahliye davası açılması mümkün olabilir. Yine de her durumda, ihlalin somut olarak kanıtlanması gerekir.

Bir malik, kedisi yüzünden uyarıldı ve çıkarmak istemiyor. Yönetici olarak nasıl bir yol izlemeliyim?

Öncelikle yazılı ihtarname göndererek yönetim planını hatırlatın. Sorun çözülmezse, kat malikleri kurulundan yetki alarak avukat aracılığıyla dava süreci başlatın. Bu süreçte Net Yönetim gibi bir dijital platformda tüm yazışmaları ve kararları kayıt altında tutmak, hukuki delil açısından çok önemlidir. Ayrıca aidat takip programı ile süreçle ilgili masrafları da düzenli takip edebilirsiniz. Unutmayın, arabuluculuk her zaman ilk tercih olmalıdır.