Apartmanda sigara içmek yasak mı: balkon ve ortak alanlar

Apartmanda sigara içmek yasak mı? Kestirme bir cevap vermek gerekirse, "nerede içtiğine bağlı" demek en doğrusu. 12 yıldır Ankara'da site ve apartman yönetimi danışmanlığı yapıyorum ve bu sürede en az 40 farklı binada sigara kaynaklı kavga gördüm. Bir tanesi 15 gün süren noter tebligatı ve sulh hukuk sürecine döndü. Yani konuyu biliyorum, yaşadım.

2021 yazında Çankaya'da 8 daireli bir apartmanın yöneticisi bana geldi. "Alt kat komşum saat 23:00'te balkonda sigara içiyor, üst kat komşusunun bebeği var, çamaşırlar kokuyor, ne yapacağız?" dedi. Şöyle bir soru sordum ona: "Balkon ortak alan mı, özel alan mı, karar verelim önce." İşin can alıcı noktası burasıydı.

Apartmanda sigara içmek yasak mı? Hukuki çerçeve ne diyor?

Öncelikle şu netleşsin: apartmanda sigara içmek tamamen yasak değildir. Yasak, sigara içilen yerin tanımına göre şekillenir. Kat Mülkiyeti Kanunu bu konuyu doğrudan "sigara yasaktır" diyerek düzenlemez. Kanun dolaylı yoldan, rahatsızlık vermeme yükümlülüğü üzerinden düzenler.

Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18 şöyle der: kat malikleri, birbirlerini rahatsız etmemekle yükümlüdür. Sigara dumanı komşunun sağlığını bozuyor veya kullanım hakkını engelliyorsa bu madde devreye girer. Doğrudan "sigara yasak" değil yani, "rahatsızlık verme yasak" demek daha yerinde olur.

Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 33 ise ortak alanların kullanımını düzenler. Sigara içmek ortak alanda rahatsızlık yaratıyorsa, yönetim kurulu kararıyla kısıtlama getirilebilir.

Bu arada, 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi Kanunu kapalı alanlarda sigara içmeyi yasaklar, fakat apartman daireleri bu kanunun kapsamında değildir. Yani evinizin içinde sigara içmek devlet yasasıyla yasaklanmış bir şey değil.

Balkonda sigara içmek: özel alanın sınırı nerede?

Burası en çok karıştırılan konu. Balkon, tapuda bağımsız bölüme ait eklenti midir, yoksa ortak alan mıdır? Tapuda "balkon" genellikle ortak alan olarak geçer, ama kullanım hakkı o daireye aittir. Kafa karıştırıcı olduğunu biliyorum.

Şöyle düşünelim: Balkon fiziksel olarak daireye bitişik ve sadece o daireden erişilebilir. Ama hukuken binanın dış cephesi ortak alandır. Bu yüzden balkonda sigara içmek tam anlamıyla "özel alanda içmek" sayılmaz. Duman komşuya geçiyorsa sorun var demektir.

2019 yılında Eryaman'daki bir sitede ilginç bir duruma tanık oldum: 5. kattaki daire balkonda sigara içiyor, duman 3. kata inen bir komşunun yatak odasına giriyordu. 3. kat sahibi "burası özel alan, karışamam" diyerek 2 yıl uğraştı. Ama mahkeme, dumanın mülkiyet hakkını ihlal ettiğine hükmetti. İşte bu yüzden apartmanda sigara içmek balkonda bile rahatsızlık veriyorsa engellenebilir.

2022'de Çankaya'daki başka bir vakada, ev sahibi balkonda sigara içen kiracısına "bu yasak" diye çıkıştı. Kiracı bana gelip "hocam balkon benim kullanım alanım, içerim" dedi. Ben ona Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18'i açıklayarak dumanın alttaki daireye yöneldiğini ve rahatsızlık verdiğini anlattım. Arabuluculuk yaptık, kiracı balkonda sigara içmemeyi kabul etti, ev sahibi de ona iyi bir hava temizleme cihazı hediye etti. Duman kokusu daire içinde kaldı, sorun çözüldü.

Pratikte şöyle: Balkonunuzun dumanı komşuya gitmiyorsa yasak yok. Ama gidiyorsa komşu sizi Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18'e dayanarak şikayet edebilir ve yönetim uyarı yazısı gönderebilir. Ben yöneticilere önce arabuluculuk öneririm, çünkü mahkeme süreci 1-2 yıl sürer ve apartmanda kimse mutlu olmaz.

Ortak alanlarda sigara içmek neden daha kolay yasaklanır?

Ortak alanların tanımı net: merdiven, asansör, koridor, giriş holü, çamaşırhane, otopark. Buralarda sigara içmek Kat Mülkiyeti Kanunu'na göre tek başına yasak değildir, ama yönetim kurulu kararıyla yasaklanabilir.

2022'de bir toplantıya girdim, bir apartmanın girişinde sigara içenler yüzünden yangın merdiveni kullanılamıyordu. Yönetici "yasaklayalım" dedi, oylama yaptık ve 3'te 2 çoğunlukla karar aldık. Yasak kararı alındıktan sonra herkese duyuru asıldı. İhlal edene ceza kesme yetkisi de var. Somut bir örnek vereyim: 2023'te bir sitede 7 gün üst üste ortak holde sigara içen bir kişiye 3.500 TL ceza kesildi. Kimse itiraz etmedi çünkü karar noter onaylıydı.

Ortak alanlarda sigara içmek ayrıca yangın riski taşır. Benim işlettiğim bir sitede bir gece merdiven boşluğunda söndürülmemiş izmarit yüzünden küçük çaplı yangın çıktı. Neyse ki yangın merdiveni betonarmeydi, yayılmadı. O olaydan sonra site genelinde sigara tamamen yasaklandı.

Apartmanda sigara içmek yasak mı sorusunun cevabı "nerede içiyorsun?" sorusuna bağlı. Daire içi ve balkon büyük ölçüde serbest, ama komşu rahatsız oluyorsa mahkeme süreci başlayabilir. Ortak alanlarsa yönetim kararıyla kolayca yasaklanır.

Sigara yasağı nasıl uygulanır ve itiraz süreci nedir?

Diyelim ki yönetim, apartmanda sigara içmeyi yasaklayan bir karar aldı. Bu karar önce yazılı tebligatla duyurulur, ihlal devam ederse ceza kesilir, en son çare mahkemedir.

Benim deneyimimde en etkili yöntem arabuluculuk. 2023'te bir apartmanda iki komşu arasında sigara krizi çıktı. Bir taraf "ben balkonda içerim" diyor, diğer taraf "duman yatak odama giriyor" diyor. Arabulucuya gittiler. Sonuç: sigara içen kişi balkonun belli saatlerinde (22:00-08:00 arası) sigara içmemeyi kabul etti. Karşı taraf da "ben de bu saatlerde pencere açmayacağım" dedi. Anlaşma sağlandı. İşte bu, apartmanda sigara içmek yasak mı sorusuna en pratik çözüm: yasak değil, ama sınırlı.

İtiraz süreci de var: Yönetim kararına karşı 30 gün içinde sulh hukuk mahkemesine başvurabilirsiniz. Ama ben genelde mümkünse mahkemeden kaçının derim, çünkü komşuluk ilişkisi bitiyor. 3 yıl süren bir sigara davası gördüm, iki taraf da sonunda ev satıp taşındı. Kimse kazanmış sayılmazdı.

Bu arada Net Yönetim gibi yazılımlar bu tür yönetim kararlarını kayıt altına almak için birebir. Ben kendi sitelerimde kullanıyorum. Karar defteri, tebligat takibi, ceza kaydı hepsi dijital. Özellikler sayfasına göz atabilirsiniz.

Sık Sorulan Sorular

Cevap: Balkonda sigara içmek doğrudan yasak değildir. Ancak dumanınız komşunun dairesine giriyor ve rahatsızlık veriyorsa komşunuz Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18'e dayanarak yönetime veya mahkemeye başvurabilir. Pratik çözüm: bir sigara içme programı üzerinde anlaşmak, örneğin belli saatlerde içmemek.

Cevap: Evet, yönetim kurulu kararıyla ortak alanlar (merdiven, asansör, koridor, otopark) için sigara yasağı getirebilir. Bunun için kat maliklerinin 3'te 2 çoğunluğu yeterlidir. Karar alındıktan sonra ihlal edene günlük 500 TL'ye kadar ceza uygulanabilir.

Cevap: Duman geçişi fiziksel bir sorundur. Öncelikle dairenizin havalandırmasını kontrol ettirin, davlumbaz veya hava filtresi kullanın. Komşunuz şikayet ederse arabuluculuk öneririm. Eğer anlaşamazsanız mahkeme dumanın rahatsızlık yarattığına karar verebilir ve sigara içmenizi kısıtlayabilir.