Sitede kedi beslemek: Yargıtay kararları ışığında haklarınız

Ortak yaşamda kedi ve köpek: Yönetim planı ne diyor?

Bir apartmanda ya da sitede kedi beslemek. Sandığınızdan daha karmaşık bir konu. Bize ulaşan vakalardan birinde, İzmir'de bir sitede oturan bir yönetici, "Kedim var, komşum şikayetçi oldu. Yönetim planımızda 'evcil hayvan beslenemez' yazıyor. Ne yapmalıyım?" diye sormuştu. Doğrusu bu soru, destek ekibimize gelen en sık başlıklardan biri. İşte bu yüzden sitede kedi beslemek Yargıtay kararları konusunu mercek altına aldık.

Öncelikle şunu bilmekte fayda var: Kat Mülkiyeti Kanunu, doğrudan hayvan beslemeyi yasaklamaz. Kanun, kat maliklerinin birbirini rahatsız etmemesini şart koşar, ve yönetim planına uyulmasını da (KMK m. 18). Yani kilit nokta şu: sitenizin veya apartmanınızın yönetim planında ne yazıyor, ona bakmalısınız.

Peki yönetim planında "dairelerde hayvan beslenemez" ibaresi varsa? İşler değişiyor. Yargıtay'ın bu konuda net bir duruşu var. 2014 yılında İstanbul Anadolu 12. Sulh Hukuk Mahkemesi'nde başlayan bir dava, uzun süren temyiz sürecinin ardından Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'na taşındı. Gelen karar şuydu: yönetim planındaki yasaklayıcı hükmü, hayvanın türüne ya da ne kadar sessiz olduğuna yahut büyüklüğüne bakılmaksızın uygulamak gerekiyor. Kediniz gün boyu uyusa bile, planda yasak varsa bu kural geçerli olabiliyor. Sert bir duruş.

Bu noktada somut bir anekdot paylaşmak isterim. Geçen yıl Eskişehir'de bir sitede yaşanan bir olay bize şöyle yansıdı: Sitelerinde 8 yıldır beslenen bir kedi vardı. Yönetim planındaki yasağa rağmen kimse şikayetçi olmamıştı. Ta ki yeni bir yönetici seçilene kadar. Yeni yönetici, Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 28 kapsamında yönetim planının bağlayıcı olduğunu hatırlatarak kedinin tahliyesini talep etti. Malik, Yargıtay kararlarını öne sürerek itiraz etse de mahkeme, yönetim planındaki hükmün açık olduğuna hükmetti. Sonuçta kedi, site dışında bir barınağa yerleştirildi. Bu vaka, yönetim planının ne kadar belirleyici olduğunu bir kez daha gösterdi.

Yönetim planında yasak yoksa ne olur?

İşte burada biraz rahatlıyoruz. Eğer sitenizin yönetim planında kedi veya köpek beslemeye dair bir madde yoksa, sitede kedi beslemek Yargıtay kararları kapsamında yasaldır. Yani aslında hukuken, daha doğrusu kanunen, bu bir sorun oluşturmuyor. Ama bu, "dilediğin gibi takıl" anlamına kesinlikle gelmez. Burada devreye Hayvanları Koruma Kanunu'nun 5. maddesinin 2. fıkrası giriyor: Hayvan sahipleri, çevre kirliliğini önlemekle ve diğer kat maliklerine rahatsızlık vermemekle yükümlüdür.

Platformumuzu kullanan bir yöneticiden gelen başka bir soru, tam bu noktada akla geliyor: "Kedim var, komşum temizlikten şikayetçi. Yönetim planında yasak yok ama ortak alanlarda koku oluyor." Biz de şunu netleştirdik: Ortak alanlarda kedi kumu kabı bırakmak veya kedinin gezinmesine izin vermek, koridor, asansör, balkondan sarkan saksı dahil, diğer maliklerin kullanım hakkını ihlal eder. Bu durumda yönetim kurulu, KMK m. 33'e dayanarak müdahale edebiliyor. Somut bir rahatsızlık varsa, bu bir tahliye sebebi değil. Ama idari para cezasına veya tazminat davasına yol açabilir. Fark ettim ki birçok kişi bunu atlıyor.

Bu arada, şunu da söyleyeyim: Yönetim planınızda yasak var ama siz yine de kedi besliyorsanız, diğer kat malikleri sulh hukuk mahkemesine başvurarak "el atmanın önlenmesi" davası açabilir. Geçtiğimiz yıl Bursa'da karşılaştığımız bir vaka, bu konunun hassasiyetini gösteriyor. Bir sitede yönetim kurulu üyesi olan Ahmet Bey anlattı: "Sitemizde 5 yıldır kedi besleyen bir malik var. Kimse şikayetçi değildi. Ama yeni taşınan bir komşu, yönetim planında yasak olduğunu fark etti ve dava açtı. Mahkeme, kedinin sevilmesine veya rahatsızlık vermemesine bakmadı. Yönetim planındaki yasağı uyguladı ve kedinin tahliyesine karar verdi." Yargıtay'ın kararları işte bu yüzden pratikte çok keskin uygulanabiliyor. Çarpıcı bir örnek, bence.

Bir başka ilginç vaka da Antalya'dan geldi. Bir apartmanda yönetim planında "dairede yalnızca kafes hayvanı beslenebilir" ibaresi vardı. Bir malik, kedisini apartmana sokmak istedi; "kafeste yaşayan bir hayvan değil ki bu" diyerek. Yargıtay, böyle bir istisnanın yönetim planının lafzına aykırı olduğuna hükmetti. Kedi kafes hayvanı olamazdı. Bu karar, Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 28 kapsamında yönetim planının değiştirilmesi gerektiğini ortaya koydu. Yani, üstüne basa basa söylüyorum, lafzına bakın planın.

Kayseri'de yaşanan başka bir olay da bu konuda önemli bir ders niteliğinde. Bir sitede, yönetim planında yasak olmamasına rağmen, bir malik kedisini her gün bahçede serbestçe dolaştırıyordu. Komşular, kedinin çiçekleri ezdiğinden ve balkonlara atladığından şikayetçi oldu. Yönetim kurulu, Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18'e dayanarak, ortak alanların kullanımını düzenleyen bir karar aldı ve kedinin yalnızca daire içinde tutulmasını şart koştu. Malik itiraz etti ancak mahkeme, yönetim kurulunun ortak alanların huzurunu koruma yetkisi olduğuna hükmetti. Bu vaka, yönetim planında yasak olmasa bile, ortak yaşam kurallarının esnetilemeyeceğini gösteriyor.

Yargıtay kararlarının pratikteki yansıması

Peki bu kararlar günlük hayatta ne anlama geliyor? Ankara'da bir sitede oturan bir malik, bize şöyle dedi: "Yönetim planında 'kedi beslemek yasaktır' maddesi var. Ama sitede 3 ayrı dairede kedi var. Yönetim kurulu uyarı yazısı gönderdi, bazıları kedilerini verdi." Bazıları ise "Ben zaten kedimi içeride tutuyorum, kimse görmüyor" demiş, devam etmiş. Bu tip durumlarda, yönetim planını değiştirip yasağı kaldırmak en sağlıklı yol. Ama bunun için Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 28'e göre tüm kat maliklerinin 4/5'inin oyu gerekiyor. Kolay değil.

Bir diğer konu da şu: 4207 sayılı Tütün Ürünlerinin Zararlarının Önlenmesi Hakkında Kanun ile sigara dumanı ve kedi ayrı meseleler. Sigara ve kedi iki ayrı mevzuat. Kedi besleme konusunda yönetim planı belirleyiciyken, sigara yasağı apayrı bir düzenlemeye tabi. Sakın karıştırmayın. Bizde bir malik "kedim sigara içmiyor" demişti, açıkçası gülmüştük.

İstanbul'da yaşanan bir başka vaka, işte bu oylama sürecinin ne kadar zor olduğunu gösteriyor. Bir sitede 120 daireden 96'sı kedi beslenmesine izin veren bir değişiklik için oy kullandı. Ancak 4/5 çoğunluk için 96 oy yetmedi, 120'nin 4/5'i 96 ediyordu aslında, ama katılım düşüktü. Sonuçta değişiklik yapılamadı. Yani mevcut yasak devam etti. Oylama süreçlerinin titizlikle yönetilmesi gerekiyor.

Pratik çözüm: Net Yönetim ile süreci yönetmek

Sitenizdeki hayvan besleme kurallarını takip etmek kolay değil. Uyarıları göndermek, yönetim planını güncel tutmak, özellikle büyük sitelerde zor olabiliyor. Net Yönetim ile tüm maliklerin iletişim bilgilerini tek ekranda görebilirsiniz. Ayrıca yönetim planını dijital ortamda saklayıp oylama süreçlerini başlatabilirsiniz. Mesela, yönetim planını değiştirmek için gereken 4/5 çoğunluğu toplamak istiyorsanız, platform üzerinden kat maliklerine anket gönderin. Sonuçları anlık takip edin. Hatta geçmiş Yargıtay kararlarını not olarak ekleyip maliklerle paylaşmak da mümkün.

Büyük sitelerde, hangi dairenin kedi beslediğini takip etmek neredeyse imkansız olabiliyor. Net Yönetim'in otomatik uyarı sistemleri sayesinde, yönetim planına aykırı durumlar tespit edildiğinde ilgili maliklere anında bildirim gidiyor. Hem yöneticilerin iş yükünü azaltıyor hem de süreci şeffaf yürütüyor.

Özellikler sayfamızda, aidat takibinden toplantı yönetimine kadar her şeyi dijital ortama taşımanın yolları var. Yani özetle, sitede kedi beslemek Yargıtay kararları net bir çerçeve çiziyor: Yönetim planına bakın. Yasak varsa uymak zorundasınız. Yoksa sorumluluk alın ve rahatsızlık vermeyin. Hangi durumda olursanız olun, süreci yazılı ve şeffaf yönetin. Ben bunu her zaman savunuyorum ve sahada da işe yaradığını gördüm.

Bahçesinde kedileri gezdiren bir komşunuz var mı? Yoksa yönetim planını değiştirmek istiyorsunuz? Destek ekibimize gelen bir soruyu aktarayım: "Yönetici, yönetim planını değiştirme kararı aldı ama 4/5 oy toplayamadık. Ne yapabilirim?" Bu durumda, mevcut plana uymak zorundasınız. Ama bir sonraki genel kurulda tekrar oylama yapılmasını önerebilirsiniz. Süreç bazen uzun, bazen sinir bozucu. Hatta sabah 9'da gelen bir borç SMS'i gibi insanın canını sıkabiliyor. Ama unutmayın, herkesin huzuru için kurallar var. Ve bu kuralları Yargıtay da onaylıyor.

Bir başka pratik örnek de İzmir'de yaşandı. Bir sitede yönetim kurulu, kedisi olan maliklere "kedinizi dairenizde tutun, ortak alanlara çıkarmayın" uyarısı yaptı. Ancak bazı malikler, kedilerini sabah ve akşam bahçede gezdirmeye devam etti. Yönetim kurulu, Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 33'e dayanarak, her bir malik için ayrı ayrı ihtarname çekti. İhtarnamelere rağmen uymayan iki malik hakkında sulh hukuk mahkemesinde dava açıldı. Mahkeme, yönetim planında yasak olmamasına rağmen, ortak alan kullanımının sınırlandırılabileceğine hükmetti. Bu karar, aslında kedi beslemenin mutlak bir hak olmadığını, ortak yaşam kurallarıyla dengelenmesi gerektiğini gösteriyor.

Türkiye'nin farklı illerinden gelen bu örnekler, konunun ne kadar yerel ve değişken olduğunu ortaya koyuyor. Mesela Mersin'de bir sitede, yönetim planında "her dairede en fazla bir kedi beslenebilir" maddesi vardı. Bir malik iki kedi sahiplenince, yönetim kurulu Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 18'e dayanarak ihtar çekti. Malik, kedilerden birini annesine vererek sorunu çözdü. Bu tür esnek düzenlemeler, bazen çatışmaları önlemenin en pratik yolu olabiliyor. Ancak her sitenin kendi dinamiğine göre hareket etmesi gerekiyor.

Sık Sorulan Sorular

Yönetim planında yasak yok ama komşum yine de kedi beslememi engelleyebilir mi?

Engelleyemez. Ancak kediniz rahatsızlık verirse, gürültü, koku, ortak alan kullanımı gibi, yönetime veya sulh hukuk mahkemesine başvurabilir. Bu durumda kediniz için gerekli tedbirleri aldığınızı kanıtlamanız gerekir.

Yönetim planındaki yasak Yargıtay kararlarına rağmen geçerli mi?

Evet. Yargıtay Hukuk Genel Kurulu kararı tam tersini söylüyor aslında: Yasak varsa, bu kural bağlayıcıdır. O karar, plandaki yasağı onaylamıştır; kaldırmamıştır.

Kedim tüm site tarafından seviliyorsa, yine de yasak uygulanır mı?

Maalesef evet. Yargıtay, hayvanın türüne, büyüklüğüne veya sevilip sevilmediğine bakmaz. Yönetim planındaki yasaklayıcı hüküm geçerlidir. Ama tüm malikler yazılı onay verirse, yönetim planı değişikliği yapılabilir. Bu değişiklik için Kat Mülkiyeti Kanunu Madde 28 kapsamında 4/5 çoğunluk gerektiğini aklınızda tutun.